Spelbegrippen
Analysis paralysis, kingmaking, shelf of shame: bordspelers hebben voor alles een woord, meestal Engels. Hier staan ze in gewone taal, met waar het kan een voorbeeld uit mijn eigen kast.
Alpha player
alpha speler; ook: quarterbackingIn een coöperatief spel vertelt één speler iedereen wat hij moet doen. Dan speel je samen, maar beslist er één.
Ameritrash
Spellen met een sterk thema, veel conflict tussen spelers, flink wat geluk en vaak veel plastic. Begon als scheldwoord, wordt nu ook als geuzennaam gebruikt. Een bekende ondersoort is dudes on a map. Tegenhanger van de eurogame.
Analysis paralysis (AP)
Iemand denkt zo lang na over alle mogelijke zetten dat de rest zit te wachten. Ligt aan de speler én aan het spel: veel combinaties en open informatie maken het erger.
Area control
veroveren en vasthoudenJe verovert gebieden en houdt ze vast, vaak met gevechten. Anders dan area majority, waar iedereen overal mag staan en alleen geteld wordt wie de meeste heeft. BGG zet beide onder hetzelfde label: Area Majority / Influence.
Bij mij: Root, Scythe en A Game of Thrones: bij elkaar ruim 120 uur.
Area majority
gebiedsmeerderheid; op BGG: Area Majority / InfluenceIedereen legt invloed in dezelfde gebieden. Op vaste momenten wordt geteld: wie de meeste heeft, scoort. Je hoeft niemand van het bord te slaan, je moet er alleen meer hebben. Het meest confronterende mechanisme zonder gevecht: je wilt per definitie waar een ander ook wil zijn.
Bij mij: Hanamikoji, Caesar! en Metropolys. Ca. 758 uur aan spellen met het BGG-label, maar bij maar een paar is de meerderheid echt de kern.
Bust
Je ging te ver en raakt alles kwijt wat je deze beurt verzamelde. Het einde van elke push-your-luck-beurt die net één worp te lang duurde.
Cult of the new
De drang om altijd het nieuwste spel te willen, terwijl de kast al vol staat met spellen die je nog nauwelijks speelde.
Bij mij: Ik heb die drang. Daarom heet deze site zo.
Downtime
De tijd dat je niets te doen hebt, omdat de anderen aan de beurt zijn. Hoe meer spelers, hoe meer downtime, tenzij het spel iedereen tegelijk laat spelen.
Drafting
kiezen en doorgevenJe kiest één kaart of tegel uit een aanbod en de rest gaat door naar de volgende. Open drafting: alles ligt open op tafel. Closed drafting: je kiest uit een hand die je daarna doorgeeft, zoals in 7 Wonders.
Dudes on a map
Poppetjes op een landkaart die elkaar gebieden afpakken. Bijna altijd area control met gevechten. Vaak genoemd als ondersoort van ameritrash.
Engine building
motor bouwenJe bouwt iets op dat elke ronde meer oplevert: kaarten, gebouwen of leidingen die samen een machine vormen. Eerst investeren, later oogsten. De kunst is weten wanneer je moet omschakelen naar punten.
Eurogame
Spellen met elegante regels, weinig geluk, indirecte interactie (je zit elkaar in de weg in plaats van elkaar aan te vallen) en overwinningspunten aan het eind. Het thema is vaak bijzaak. Tegenhanger van ameritrash.
Filler
Een kort spel, tot ongeveer een half uur. Voor als je op iemand wacht, om de avond mee te openen of om af te sluiten.
Bij mij: De helft van mijn partijen is een filler, maar samen nemen ze maar een vijfde van mijn speeltijd in.
Gateway game
instapspelEen spel dat mensen meeneemt van Monopoly en Risk naar moderne bordspellen. Kort, duidelijk, en toch met echte keuzes.
Hand management
Je hebt kaarten in je hand en de kunst is wanneer je welke speelt, bewaart of weggooit.
Bij mij: Het mechanisme met de meeste uren: ongeveer 1.530.
Kennerspiel des Jahres
De Duitse prijs voor het beste spel voor kenners en experts, sinds 2011 naast de Spiel des Jahres voor het hele gezin. De eerste winnaar was 7 Wonders. Ik gebruik hem als kwaliteitsmaat.
Kingmaking
Een speler die zelf niet meer kan winnen, bepaalt met zijn zetten wie er wél wint. Vervelend voor iedereen, ook voor de kingmaker.
Legacy
Een spel dat blijvend verandert terwijl je het speelt: je plakt stickers, scheurt kaarten en opent verzegelde dozen. Elke partij bouwt voort op de vorige, en na de campagne is jouw doos uniek.
Mechanisme
BGG-labelEen bouwsteen van een spel: drafting, worker placement, tegels leggen. BoardGameGeek kent er zo'n tweehonderd. Een spel heeft er meestal meerdere.
Meeple
Het houten poppetje dat je in veel spellen als speelstuk gebruikt. Samentrekking van my en people. Bekend geworden door Carcassonne.
Meta-gaming
Twee betekenissen. Eén: je laat kennis van buiten het spel meetellen, bijvoorbeeld wat je weet over hoe je tegenstander meestal speelt. Twee: bij verzamelspellen de meta, de sterkste strategieën en decks van dit moment.
Multiplayer solitaire
Iedereen speelt aan zijn eigen bord en je hebt nauwelijks last van elkaar. Je speelt eigenlijk een solospel, alleen tegelijk en aan dezelfde tafel.
Point salad
puntensaladeEen spel waarin bijna alles punten oplevert, via tien verschillende wegen. Je wint niet met één slimme zet, maar met overal een beetje.
Push your luck
Doorgaan of stoppen? Nog één kaart, nog één worp. Hoe verder je gaat, hoe meer je kunt winnen, maar ook verliezen.
Real-time
Iedereen speelt tegelijk, zonder beurten, vaak tegen een zandloper of een timer. Snel, chaotisch en luid. Een voorbeeld is real-time drafting in Galaxy Trucker.
Runaway leader
Wie voorstaat, krijgt meer middelen en loopt steeds verder uit. Halverwege weet je al wie wint. Ontwerpers bouwen er remmen tegen in, zogeheten catch-up-regels.
Shelf of shame (of opportunity)
ook: pile of shameDe plank met spellen die je wel kocht, maar nog nooit speelde. Er zijn meerdere namen voor, negatief en positief. Shelf of shame klinkt als schuld, shelf of opportunity als een voorraad avonden die nog komen.
Bij mij: 114 spellen in de kast. Ruim een kwart.
Spiel
Kort voor SPIEL Essen, de grootste spellenbeurs ter wereld, elk najaar in Essen. Hier verschijnen honderden nieuwe spellen tegelijk. Prima plek om je cult of the new te voeden.
Sweet spot
best metHet aantal spelers waarmee een spel het best werkt. Op de doos staat 1 tot 5, maar BGG-gebruikers stemmen vaak dat het eigenlijk een 3-spelersspel is.
Table hog
tafelvreterEen spel dat de hele tafel opeist: borden, tegels, kaartrijen en voorraadbakjes tot aan de rand, en je drinken staat op de vensterbank. Vaak de prijs van veel table presence.
Bij mij: War Room en Twilight Imperium. En Twilight Inscription, zodra je met meer dan twee speelt.
Table presence
Hoe indrukwekkend een spel eruitziet als het op tafel staat. Mensen lopen langs en blijven staan. Zegt niets over hoe goed het speelt. De keerzijde heet table hog.
Take that
Kaarten of acties waarmee je een ander direct iets afpakt of dwarszit. Ook een officieel mechanisme op BoardGameGeek.
Teach
de uitlegDe spelregels uitleggen aan de tafel. Een goede teach duurt kort, begint bij het doel en bewaart de uitzonderingen voor als ze voorkomen.
Tile placement
tegels leggenJe legt tegels op tafel, en waar je ze legt is de keuze. Tegels als bord (zoals bij Catan) telt niet: daar speel je óp de tegels.
Worker placement
werkers inzettenJe zet een poppetje (een werker) op een actie, en dan is die actie voor de anderen bezet. Je valt niemand aan, je staat alleen in de weg.
Zwaarte
BGG weightHoe ingewikkeld een spel is, op een schaal van 1 (licht) tot 5 (zwaar). Het gemiddelde van wat BGG-gebruikers invullen, dus een gevoel, geen meting. Ik gebruik het in Onder de motorkap.
Mis je een woord? Mail het naar jean@cultofthenew.nl. Meer bronnen staan bij Links.
